Faktury między firmami · ustawa o opóźnieniach w transakcjach handlowych

Odsetki za spóźnioną fakturę i rekompensata

Gdy kontrahent płaci po terminie, należą się odsetki za każdy dzień i dodatkowo 40, 70 albo 100 euro rekompensaty od każdej faktury, bez wezwania. Wpisz fakturę, a zobaczysz kwoty, podstawę prawną każdej z nich i notę odsetkową do wysłania.

1 Faktura

Kwota do zapłaty z faktury (brutto). Od niej zależą odsetki i rekompensata.

Termin zapłaty

2 Zapłata

jeszcze nie zapłacona

Firma albo osoba prowadząca działalnośćPubliczny podmiot leczniczy

Inna stawka obowiązuje tylko, gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy, np. szpital (art. 4 pkt 3 ustawy).

Należy się ponad kwotę faktury

170 zł + 70 euro

169,52 zł odsetek i 70 euro rekompensaty

45 dni po terminie (do dziś)

Okres	Dni	Stawka	Kwota
23.09.2026 – 06.11.2026	45	13,75%	169,52 zł
Rekompensata (art. 10)		70 euro	–
Razem	45		169,52 zł

Termin zapłaty minął 22 września 2026, a faktura do dziś nie jest zapłacona: 45 dni opóźnienia. Odsetki za ten czas należą się bez wezwania (art. 7 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych), w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (art. 4 pkt 3): 13,75% rocznie. Razem 169,52 zł, i 3,77 zł za każdy kolejny dzień.

Do tego rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 70 euro, bo faktura jest na kwotę powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł. Należy się od każdej spóźnionej faktury, też bez wezwania i bez wykazywania kosztów (art. 10 ust. 1). W złotych przelicza się ją kursem NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca przed terminem zapłaty (art. 10 ust. 1a). Wyższe, udokumentowane koszty windykacji też podlegają zwrotowi (art. 10 ust. 2), a przy płatności w ratach rekompensata należy się od każdej spóźnionej raty (art. 11 ust. 2).

Jeśli faktura nie zostanie zapłacona do 22 grudnia 2026 (90 dni od terminu), można skorzystać z ulgi na złe długi w VAT (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT) i w PIT (art. 26i ust. 1 ustawy o PIT).

Liczymy za każdy dzień od dnia po terminie do dnia zapłaty, rok = 365 dni, stawki z obwieszczeń ogłaszanych na każde półrocze. Przepisy dotyczą transakcji między firmami (i z podmiotami publicznymi), nie z konsumentami. Jeśli umowa przewiduje wyższe odsetki, obowiązują one (art. 7 ust. 1).

Nota odsetkowa do skopiowania

Uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych. To wzór, a nie porada prawna.

Przepisy

Artykuły bez nazwy ustawy pochodzą z: Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. 2023 poz. 1790).
Odsetki bez wezwania za każdy dzień od terminu do zapłaty, gdy towar albo usługa zostały dostarczone, a zapłata nie przyszła w terminie: art. 7 ust. 1 (między firmami), art. 8 ust. 1 (gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny).
Wysokość odsetek: stopa referencyjna NBP plus 10 punktów procentowych, a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy plus 8 (art. 4 pkt 3). Od 1 lipca 2026 r.: 13,75% i 11,75% rocznie (obwieszczenie, M.P. 2026 poz. 642).
Rekompensata 40, 70 albo 100 euro od każdej spóźnionej faktury, bez wezwania i bez wykazywania kosztów: art. 10 ust. 1; kurs euro z ostatniego dnia roboczego miesiąca przed terminem: art. 10 ust. 1a; wyższe koszty windykacji: art. 10 ust. 2; raty: art. 11 ust. 2.
Termin zapłaty w umowie między firmami najwyżej 60 dni od doręczenia faktury, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej (art. 7 ust. 2); z podmiotem publicznym 30 dni (art. 8 ust. 2).
Ulga na złe długi po 90 dniach od terminu: korekta VAT (art. 89a ust. 1a ustawy o VAT) i zmniejszenie podstawy PIT (art. 26i ust. 1 ustawy o PIT).
Kursy walut: Kursy średnie walut obcych, tabela A Narodowego Banku Polskiego (api.nbp.pl).

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od 2020 r.

Od	Dłużnik: firma	Publiczny podmiot leczniczy	Obwieszczenie
od 1 lipca 2026	13,75%	11,75%	M.P. 2026 poz. 642
od 1 stycznia 2026	14%	12%	M.P. 2025 poz. 1257
od 1 lipca 2025	15,25%	13,25%	M.P. 2025 poz. 602
od 1 stycznia 2025	15,75%	13,75%	M.P. 2024 poz. 1106
od 1 lipca 2024	15,75%	13,75%	M.P. 2024 poz. 546
od 1 stycznia 2024	15,75%	13,75%	M.P. 2023 poz. 1465
od 1 lipca 2023	16,75%	14,75%	M.P. 2023 poz. 626
od 1 stycznia 2023	16,75%	14,75%	M.P. 2022 poz. 1263
od 1 lipca 2022	16%	14%	M.P. 2022 poz. 636
od 1 stycznia 2022	11,75%	9,75%	M.P. 2022 poz. 8
od 1 lipca 2021	10,1%	8,1%	M.P. 2021 poz. 591
od 1 stycznia 2021	10,1%	8,1%	M.P. 2020 poz. 1212
od 1 lipca 2020	10,1%	8,1%	M.P. 2020 poz. 610
od 1 stycznia 2020	11,5%	9,5%	M.P. 2020 poz. 2

Najczęstsze pytania

Czy rekompensata 40 euro należy się od każdej faktury?

Tak, od każdej faktury zapłaconej po terminie osobno: 40 euro, gdy faktura nie przekracza 5 000 zł, 70 euro powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł, 100 euro od 50 000 zł. Należy się bez wezwania i bez wykazywania kosztów (art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, Dz.U. 2023 poz. 1790).

Ile wynoszą odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych?

Od 1 lipca 2026 r. 13,75% rocznie, a gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy 11,75%. Od faktury na 10 000 zł zapłaconej 30 dni po terminie to 113,01 zł odsetek i 70 euro rekompensaty.

Czy trzeba wezwać dłużnika do zapłaty?

Nie. Odsetki i rekompensata należą się z mocy ustawy od dnia po terminie zapłaty, jeśli towar albo usługa zostały dostarczone (art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 1). Nota odsetkowa to tylko informacja dla dłużnika, ile ma dopłacić.

Czy to dotyczy faktur dla osób prywatnych?

Nie. Ustawa dotyczy transakcji między przedsiębiorcami i z podmiotami publicznymi. Od konsumentów należą się zwykłe odsetki ustawowe za opóźnienie z Kodeksu cywilnego, bez rekompensaty.

Co, jeśli faktura nie zostanie zapłacona wcale?

Po 90 dniach od terminu można skorzystać z ulgi na złe długi: skorygować VAT należny (art. 89a ustawy o VAT) i zmniejszyć podstawę podatku dochodowego (art. 26i ustawy o PIT).